Η αρχιτεκτονική αποτύπωση είναι μια υπό κλίμακα καταγραφή ενός κτιρίου όπως είναι σήμερα, όχι όπως λένε τα παλιά σχέδια ότι κατασκευάστηκε. Αρχιτέκτονες, τοπογράφοι και συνεργεία ανακαίνισης τη χρησιμοποιούν ως βάση για κάθε σχεδιαστική απόφαση που ακολουθεί, οπότε ένα λάθος στο πεδίο περνά σε κάθε σχέδιο μετά από αυτό.
Ο οδηγός αυτός καλύπτει το εσωτερικό κομμάτι της αποτύπωσης: τις κατόψεις, τα ανοίγματα και τα ύψη από τα οποία ξεκινούν τα περισσότερα έργα ανακαίνισης και διαμόρφωσης χώρων. Περιγράφει τη σειρά εργασιών που κάνει την αποτύπωση να «κλείνει» όταν τη σχεδιάζετε, τους ελέγχους που πρέπει να κάνετε πριν φύγετε από το κτίριο και πού ένα 2D laser scanner εξοικονομεί τον περισσότερο χρόνο.
Στα αγγλικά η ίδια εργασία λέγεται measured survey στο Ηνωμένο Βασίλειο και as-built survey στις ΗΠΑ. Αν θέλετε πρώτα το υπόβαθρο για το γιατί η υφιστάμενη κατάσταση διαφέρει από τα παλιά σχέδια, διαβάστε τον οδηγό μας για τις μετρήσεις υφιστάμενης κατάστασης· αυτό το άρθρο αφορά την ίδια την εκτέλεση της αποτύπωσης.
Τι παραδίδει μια αρχιτεκτονική αποτύπωση
Μια πλήρης αποτύπωση κτιρίου συνήθως παράγει τρία είδη σχεδίων, και καθένα χρειάζεται διαφορετικά δεδομένα από το πεδίο. Το ποια χρειάζεται πραγματικά το έργο καθορίζει τι θα μετρήσετε και ποια εργαλεία θα πάρετε μαζί σας.
| Σχέδιο | Τι δείχνει | Δεδομένα που συλλέγετε στο πεδίο | Συνηθισμένο εργαλείο |
|---|---|---|---|
| Κατόψεις | Τοίχοι, γωνίες, κλίσεις, ανοίγματα, κολόνες και σταθερά στοιχεία σε κάθε όροφο | Περιγράμματα χώρων, πάχη τοίχων, θέσεις πορτών και παραθύρων, συνδέσεις μεταξύ χώρων | 2D laser scanner ή αποστασιόμετρο laser και σκαρίφημα |
| Όψεις | Κάθε πλευρά του κτιρίου, εσωτερικά ή εξωτερικά, με ανοίγματα και στάθμες | Ύψη, στάθμες ποδιάς και πρεκιού, θέσεις κατά μήκος κάθε τοίχου, μετωπικές φωτογραφίες | Αποστασιόμετρο laser, φωτογραφίες, γεωδαιτικός σταθμός εξωτερικά |
| Τομές | Κατακόρυφη τομή του κτιρίου: ύψη ορόφων, πλάκες, σκάλες, στέγη | Ύψη οροφής σε διάφορα σημεία, στάθμες δαπέδων, ρίχτι και πάτημα σκάλας | Αποστασιόμετρο laser, αλφάδι, 3D scanner για σύνθετες περιπτώσεις |
Τα περισσότερα έργα ανακαίνισης εσωτερικών χώρων, κουζίνας και διαμόρφωσης χρειάζονται πρώτα ακριβείς κατόψεις και μόνο λίγα βασικά ύψη. Όψεις και τομές σχεδιάζονται όταν η μελέτη αλλάζει τις πλευρές ή τις στάθμες του κτιρίου, και αξίζει να τις συμφωνήσετε με τον πελάτη πριν από την αυτοψία, όχι μετά.
Πώς γίνεται η αποτύπωση, βήμα προς βήμα
Η παρακάτω σειρά κρατά κάθε χώρο δεμένο με τον επόμενο, ώστε η κάτοψη να κλείνει όταν τη σχεδιάζετε. Η παράλειψη των συνδέσεων μεταξύ χώρων είναι ο πιο συνηθισμένος λόγος για δεύτερη επίσκεψη.
Βήμα 1: Προετοιμασία πριν από την επίσκεψη
Βρείτε όποια υπάρχοντα σχέδια υπάρχουν, ακόμη και παλιά, και τυπώστε ένα πρόχειρο σκαρίφημα κάθε ορόφου για να γράφετε πάνω του. Συμφωνήστε με τον πελάτη ποια σχέδια χρειάζεται, σε ποια κλίμακα και ποιοι χώροι περιλαμβάνονται.
Φορτίστε τα πάντα το προηγούμενο βράδυ και πάρτε εφεδρική μπαταρία. Έχετε μαζί αποστασιόμετρο laser, μετροταινία για σύντομους ελέγχους, τρίποδο αν το scanner σας το χρειάζεται, φωτογραφική μηχανή και μερικούς χάρτινους στόχους ή αυτοκόλλητα για μεγάλους τοίχους που το laser δεν «βλέπει» καλά.
Βήμα 2: Δουλέψτε χώρο προς χώρο με σταθερή σειρά
Επιλέξτε έναν χώρο εκκίνησης, συνήθως την είσοδο ή τον κεντρικό διάδρομο, και κινηθείτε μέσα στο κτίριο προς μία κατεύθυνση. Δώστε σε κάθε χώρο έναν αριθμό στο σκαρίφημα πριν τον μετρήσετε, ώστε φωτογραφίες, σημειώσεις και σαρώσεις να αντιστοιχίζονται αργότερα.
Για κάθε χώρο, καταγράψτε ολόκληρο το περίγραμμα: κάθε μήκος τοίχου, κάθε γωνία και την πραγματική της τιμή. Τα παλιά κτίρια σπάνια είναι γωνιασμένα, οπότε μη θεωρείτε ποτέ ότι μια γωνία είναι 90 μοίρες· μετρήστε τη γωνία ή ελέγξτε τις διαγώνιους.
Βήμα 3: Καταγράψτε πλήρως κάθε άνοιγμα
Για κάθε πόρτα και παράθυρο, καταγράψτε τη θέση του κατά μήκος του τοίχου, το πλάτος του και το πάχος του τοίχου στο λαμπά. Σημειώστε προς τα πού ανοίγουν οι πόρτες και τις στάθμες ποδιάς και πρεκιού των παραθύρων, αν περιλαμβάνονται όψεις.
Το πάχος του τοίχου είναι η μέτρηση που δένει δύο χώρους μεταξύ τους. Χωρίς αυτό, χώροι που σχεδιάζονται χωριστά δεν θα συναντηθούν στη μέση της κάτοψης.
Βήμα 4: Πάρτε ύψη σε περισσότερα από ένα σημεία
Μετρήστε το ύψος από δάπεδο σε οροφή σε τουλάχιστον δύο σημεία ανά χώρο, και σε περισσότερα σε παλιά κτίρια όπου δάπεδα και οροφές έχουν κλίση. Προσθέστε ύψη δοκαριών, ψευδοροφών, σοφίτων και αλλαγών στάθμης δαπέδου, γιατί σε αυτά «σκοντάφτουν» αργότερα οι μελετητές.
Βήμα 5: Συνδέστε τους χώρους
Δέστε κάθε χώρο με τον διπλανό του μέσω μιας κοινής πόρτας, ενός κοινού τοίχου ή ενός σταθερού σημείου που φαίνεται και από τους δύο χώρους. Σε διάταξη με διάδρομο, μετρήστε τον διάδρομο ως ξεχωριστό χώρο και «κρεμάστε» τους χώρους από αυτόν.

Εδώ στραβώνουν και οι περισσότερες κατόψεις: κάθε χώρος είναι σωστός μόνος του, αλλά το κτίριο όχι. Το παράδειγμα με το διαμέρισμα με διάδρομο δείχνει έναν τρόπο να συνδέετε χώρους μέσω κοινών σημείων.
Βήμα 6: Κάντε τον έλεγχο κλεισίματος πριν φύγετε
Προσθέστε τα πλάτη των χώρων και τα πάχη των τοίχων κατά μήκος μιας γραμμής του κτιρίου και συγκρίνετε το άθροισμα με μία συνολική μέτρηση της ίδιας γραμμής. Αν οι δύο τιμές διαφέρουν περισσότερο από την ανοχή σας, βρείτε το λάθος όσο είστε ακόμη στο πεδίο.
Ελέγξτε τουλάχιστον μία γραμμή σε κάθε κατεύθυνση σε κάθε όροφο. Παίρνει δέκα λεπτά και γλιτώνει το κόστος μιας δεύτερης επίσκεψης.
Βήμα 7: Φωτογραφίστε και ονομάστε
Φωτογραφίστε κάθε χώρο από την πόρτα και κάθε τοίχο μετωπικά, καθώς και κάθε λεπτομέρεια που δεν μπορέσατε να μετρήσετε, όπως σωληνώσεις, πρίζες ή φθαρμένα σημεία. Ονομάστε φωτογραφίες και αρχεία με τον αριθμό του χώρου, ώστε η αποτύπωση να βγάζει νόημα και μια εβδομάδα αργότερα στο γραφείο.
Σύγκριση μεθόδων αποτύπωσης
Η κάτοψη είναι συνήθως το πιο αργό κομμάτι μιας εσωτερικής αποτύπωσης, και η μέθοδος που επιλέγετε καθορίζει πόσο χρόνο παίρνει κάθε χώρος. Οι χρόνοι παρακάτω αφορούν έναν μέσο χώρο, μετρημένο και καταγεγραμμένο, πριν από τη σχεδίαση.
| Μέθοδος | Χρόνος ανά χώρο στο πεδίο | Τι φέρνετε πίσω στο γραφείο | Κύριος κίνδυνος |
|---|---|---|---|
| Μετροταινία και σκαρίφημα | 45-60 λεπτά | Αριθμούς γραμμένους σε χειρόγραφο σκαρίφημα | Διαστάσεις που ξεχάστηκαν ή διαβάστηκαν λάθος· γωνίες κατ’ εκτίμηση |
| Αποστασιόμετρο laser και σκαρίφημα | 30-45 λεπτά | Αποστάσεις στο σκαρίφημα, γωνίες από διαγώνιους | Οι διαγώνιοι κρύβουν καμπύλους τοίχους και στρογγυλεμένες γωνίες |
| Αποστασιόμετρο laser με εφαρμογή | 25-40 λεπτά | Ένα διαστασιολογημένο σκαρίφημα στο κινητό | Ακόμη σημείο προς σημείο· οι σύνθετοι χώροι αργούν |
| 2D laser scanner | 5-10 λεπτά | Ολόκληρο το περίγραμμα του χώρου ως κάτοψη DXF | Χρειάζεται καθαρή οπτική επαφή από μία ή λίγες θέσεις |
| 3D laser scanner | 30 λεπτά και πάνω, συν επεξεργασία | Νέφος σημείων κάθε επιφάνειας, συχνά αρκετά GB | Ο χρόνος και το μέγεθος αρχείων είναι μεγάλα για εργασία μόνο κάτοψης |
Για κατόψεις εσωτερικών χώρων, το 2D scanner δίνει ολόκληρο το περίγραμμα, μαζί με τις πραγματικές γωνίες, στον χρόνο που μια χειροκίνητη μέθοδος χρειάζεται για δύο τοίχους. Ένα 3D scanner είναι η σωστή επιλογή όταν περιλαμβάνονται όψεις, τομές ή σύνθετη γεωμετρία, και η σύγκριση 3D και 2D εξηγεί πότε ισχύει αυτό.
Πού ταιριάζει ένα 2D laser scanner στην αποτύπωση
Ένα 2D laser scanner αναλαμβάνει τα Βήματα 2, 3 και 5: το περίγραμμα του χώρου, τα ανοίγματα και τις συνδέσεις μεταξύ χώρων. Τοποθετημένο σε έναν χώρο, περιστρέφεται και μετρά έως 2.000 σημεία γύρω από τους τοίχους, οπότε γωνίες και κλίσεις προκύπτουν από μέτρηση, όχι από υπόθεση.

- Ταχύτητα: περίπου 4 λεπτά για σάρωση 2.000 σημείων, 2,5 λεπτά για 1.000 σημεία και γύρω στο 1,5 λεπτό με το Smart Scan σε απλούς χώρους.
- Ακρίβεια: ±2 mm σε τοίχους έως 7 m, έως ±3 mm σε σκούρες ή γυαλιστερές επιφάνειες· μέγιστη εμβέλεια 40 m.
- Αποτέλεσμα: επεξεργάσιμη κάτοψη DXF στο κινητό, έτοιμη να ανοίξει σε CAD χωρίς ξανασχεδίαση.
- Σύνδεση χώρων: οι σαρώσεις ενώνονται μέσω κοινών γωνιών ή αυτοκόλλητων ευθυγράμμισης, κάτι που αντικαθιστά τις χειροκίνητες μετρήσεις σύνδεσης του Βήματος 5.
Το τι δεν κάνει είναι εξίσου σημαντικό για τον προγραμματισμό της επίσκεψης. Μετρά σε ένα οριζόντιο επίπεδο, οπότε τα ύψη οροφής, οι στάθμες ποδιάς και οι στάθμες γενικά (Βήμα 4) χρειάζονται ακόμη αποστασιόμετρο laser, όπως το ERA1D με Bluetooth, ενώ όψεις και τομές χρειάζονται δική τους αποτύπωση.
Σε μια τυπική ανακαίνιση, αυτός ο καταμερισμός σημαίνει ότι το scanner καλύπτει την κάτοψη, ενώ ένα αποστασιόμετρο και μια φωτογραφική μηχανή καλύπτουν τα ύψη και τις λεπτομέρειες. Ο έλεγχος κλεισίματος του Βήματος 6 εξακολουθεί να ισχύει: μια σαρωμένη κάτοψη εξαλείφει τις γωνίες κατ’ εκτίμηση, αλλά μια σύνδεση που ξεχάστηκε μεταξύ δύο χώρων φαίνεται μόνο όταν αθροίσετε τη γραμμή.
Συνηθισμένα λάθη στην αρχιτεκτονική αποτύπωση
- Να θεωρείτε τις γωνίες ορθές. Τα παλιά κτίρια συχνά αποκλίνουν αρκετές μοίρες, και το λάθος μεγαλώνει σε κάθε τοίχο που σχεδιάζεται από εκείνη τη γωνία.
- Να μετράτε τους χώρους αλλά όχι τους τοίχους ανάμεσά τους. Χωρίς πάχη τοίχων, χώροι σωστοί ο καθένας μόνος του δεν θα ταιριάξουν μεταξύ τους στην κάτοψη.
- Ένα ύψος οροφής ανά χώρο. Δάπεδα και οροφές με κλίση είναι συνηθισμένα στα παλιά κτίρια· δύο ή τρία ύψη ανά χώρο το αποκαλύπτουν.
- Καμία συνολική μέτρηση ελέγχου. Χωρίς μία συνολική διάσταση ανά όροφο, δεν υπάρχει τρόπος να βρείτε ένα λάθος μέχρι το σχέδιο να μην κλείνει.
- Φωτογραφίες χωρίς όνομα. Μια φωτογραφία που δεν μπορείτε να τοποθετήσετε στο κτίριο δεν βοηθά όταν λείπει μια διάσταση.

Συχνές ερωτήσεις
Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα σε measured survey και as-built survey;
Περιγράφουν την ίδια εργασία: την καταγραφή ενός κτιρίου όπως υπάρχει σήμερα. Measured survey είναι ο συνηθισμένος όρος στο Ηνωμένο Βασίλειο, as-built survey στις ΗΠΑ, και στα ελληνικά λέμε αποτύπωση υφιστάμενης κατάστασης. Και οι δύο μπορούν να περιλαμβάνουν κατόψεις, όψεις και τομές.
Πόσο διαρκεί η αποτύπωση ενός σπιτιού;
Με μετροταινία ή αποστασιόμετρο laser, υπολογίστε 30-60 λεπτά ανά χώρο μόνο για την κάτοψη, συν τα ύψη και τις φωτογραφίες. Με ένα 2D laser scanner η κάτοψη παίρνει 5-10 λεπτά ανά χώρο, οπότε η κάτοψη ενός τυπικού σπιτιού μπορεί να καταγραφεί σε λίγες ώρες.
Τι ακρίβεια χρειάζεται μια αρχιτεκτονική αποτύπωση;
Εξαρτάται από την κλίμακα του σχεδίου και τη χρήση του. Κατόψεις για διαρρύθμιση χώρων σε κλίμακα 1:100 αντέχουν σφάλμα λίγων εκατοστών· σχέδια για εντοιχισμένες κουζίνες, ξυλουργικές κατασκευές ή υαλοπίνακες χρειάζονται χιλιοστά, γι’ αυτό μετράνε οι γωνίες και οι έλεγχοι κλεισίματος.


