Een laserruimtemeter is elk instrument dat de afmetingen van een ruimte vastlegt met een laserstraal in plaats van met een rolmaat. Sommige passen in je broekzak en geven je één afstand tegelijk. Andere staan op een statief en brengen de hele ruimte zelfstandig in kaart. Welke je nodig hebt, hangt volledig af van wat je uiteindelijk moet opleveren: een getal, een tekening of een model.
Deze gids loopt de vier opties langs, laat zien wat elke optie je werkelijk oplevert en helpt je bepalen welke voor jouw werk volstaat.
Wat een laserruimtemeter doet
Elk lasermeetinstrument werkt volgens hetzelfde principe. Het apparaat stuurt een laserstraal naar een oppervlak, de straal wordt teruggekaatst en het instrument berekent de afstand uit het teruggekeerde signaal. Wat de ene categorie van de andere onderscheidt, is hoeveel van die metingen het instrument doet en of het vastlegt waar elke meting vandaan komt.
Een handheld meter geeft je één afstand per druk op de knop. Je schrijft hem op, verplaatst je en drukt opnieuw. Een scanner doet honderden of duizenden metingen vanaf één vaste positie, en omdat hij de hoek van elke meting kent, kan hij die omzetten in coördinaten. En daar bestaat een tekening uit.
Dat verschil is eigenlijk de hele keuze.
De vier manieren om een ruimte op te meten
| Rolmaat | Laserafstandsmeter | 2D-laserscanner | 3D-laserscanner | |
|---|---|---|---|---|
| Wat je uiteindelijk hebt | Getallen op papier | Getallen op een scherm | Een CAD-plattegrond | Een puntenwolk |
| Wie er in de ruimte moet zijn | Meestal twee personen | Eén persoon, de hele tijd | Niemand, zodra hij start | Niemand, zodra hij start |
| Gebogen of onregelmatige wanden | Niet praktisch | Niet praktisch | Automatisch vastgelegd | Vastgelegd |
| Naar CAD overzetten | Met de hand natekenen | Met de hand natekenen | DXF opent direct | Vereist software voor puntenwolken |
| Waar fouten ontstaan | Aflezen en schetsen | Meetwaarden bij elkaar optellen | Eén vaste positie | Registratie van scanposities |
| Leertijd | Geen | Kort | Ongeveer een minuut | Lang |
| Het best als je nodig hebt | Een of twee controles | Snel afstanden op locatie | Snel plattegronden | Een 3D-model van de ruimte |
Handheld laserafstandsmeters
De meest gebruikte laserruimtemeter is een handheld meter zo groot als een telefoon. Je richt hem op een wand, drukt op een knop en leest de afstand af. De meeste modellen berekenen ook oppervlakte en inhoud, en veel sturen meetwaarden door naar een app op je telefoon.
Als meetinstrument voor ruimtes zijn ze goedkoop, snel te leren en echt handig voor steekproeven: de breedte van een deur, de hoogte van een plafond, of een bank past.
Hun beperking wordt duidelijk zodra je een plattegrond nodig hebt in plaats van een getal. Om een ruimte te beschrijven moet je een reeks metingen doen en de vorm daarna met de hand reconstrueren, en elke meting die je toevoegt heeft haar eigen kleine fout. Een ruimte die je in twintig losse metingen opmeet, sluit niet netjes, en dat verschil moet je bij het tekenen wegwerken.
2D-laserscanners
Een 2D-laserscanner staat op een statief ongeveer in het midden van de ruimte en draait een volledige cirkel rond, waarbij hij in vaste hoekstappen meet. Elke meting legt een hoek en een afstand vast, samen een coördinaat. Enkele honderden daarvan tekenen de omtrek van de ruimte, inclusief nissen, kolommen en openingen.
Omdat elk punt vanaf dezelfde vaste positie komt, stapelen fouten zich niet op zoals bij een handheld meter. De plattegrond sluit, omdat hij nooit uit losse stukken is samengesteld.
Het resultaat is een DXF-bestand, dat elk CAD-programma direct opent. Tot deze categorie behoort de 2Dscanner EVO.
3D-laserscanners
Een 3D-lasermeetinstrument legt de ruimte vast als een wolk van punten in de ruimte in plaats van in één vlak. Het registreert plafonds, leidingen, balken en elk oppervlak daartussen, en levert een model op waar je op het scherm doorheen kunt lopen.
Voor clashdetectie, de documentatie van erfgoed of complete gebouwmodellen is er niets anders dat het werk doet.
Voor een plattegrond is het meer dan je nodig hebt, en die extra gegevens kosten je wat. Puntenwolken zijn groot, de software om ermee te werken is gespecialiseerd en duur, en het omzetten van de wolk in een nette 2D-tekening is op zich al een verwerkingsklus. Als het eindproduct een plattegrond is, betaal je voor gegevens die je weggooit.
Welke heb je echt nodig?
Een meetinstrument voor ruimtes kiezen is eenvoudiger als je terugredeneert vanuit wat je moet opleveren:
- Eén getal: een handheld meter is het juiste instrument. Voor één meting is niets sneller.
- Een plattegrond die je in CAD tekent: een 2D-scanner. Die legt precies het vlak vast dat je tekent en verder niets, dus er zit geen verwerkingsstap tussen het bezoek op locatie en de tekening.
- Een 3D-model van de hele ruimte: een 3D-scanner, met de software en de tijd die daarbij horen.
In de praktijk hebben de meeste architecten, interieurontwerpers, keukenmonteurs, makelaars en renovatieaannemers de middelste optie nodig. Zij maken plattegronden, geen modellen.
Wat nauwkeurigheid in een ruimte echt betekent
Specificaties geven de nauwkeurigheid meestal per meting op, en dat getal bepaalt niet of je plattegrond klopt.
Neem een apparaat dat per meting op een millimeter nauwkeurig is. Meet je een ruimte in twintig losse metingen, dan stapelen die fouten zich op. Niet omdat het apparaat onnauwkeurig is, maar omdat elke meting begint vanaf de plek waar je op dat moment stond. De tolerantie die telt, is die over de afgewerkte plattegrond, niet die op het gegevensblad.
Door vanaf één vaste positie te meten verdwijnt dat probleem. Bij een scan vanuit het midden van de ruimte haalt de 2Dscanner EVO ±2 mm binnen een straal van 7 meter over de hele scan, op basis van een afstandsnauwkeurigheid van ±1 mm per meting (alleen afstand) en een hoeknauwkeurigheid van ±0,03°. Aan het uiterste einde van zijn bereik van 40 meter wordt dat ±3 cm, nog steeds ruim binnen wat een plattegrond nodig heeft.
Vraag bij het vergelijken van instrumenten dus wat de tolerantie is over een afgewerkte ruimte, niet per druk op de knop.
Hoe lang het inmeten van een ruimte duurt
Een volledige scan van 2.000 punten duurt ongeveer vier minuten. Een scan van 1.000 punten, genoeg detail voor de meeste gewone ruimtes, duurt ongeveer tweeënhalve minuut, en Smart Scan rondt een eenvoudige ruimte af in ongeveer anderhalve minuut.
Je hoeft in die tijd niets vast te houden. De kop draait vanzelf terwijl jij de volgende ruimte opmeet, foto’s maakt of met de klant praat.
De 2Dscanner EVO in het kort
- Bereik 0,20–40 m, continue rotatie van 360°, tot 2.000 punten per omwenteling
- ±2 mm binnen een straal van 7 m binnen, ±3 cm op 40 m; ±1 mm alleen afstand, per meting, ±0,03° hoeknauwkeurigheid
- Exporteert DXF, CSV en TXT, te openen in elk CAD-programma
- Laser klasse 2 (635 nm), 0,48 kg, past op elk statief met een 1/4″-schroefdraad
- Vervangbare 18650-accu, ongeveer vier uur scannen per lading
- App voor Android en iOS plus een editor voor Windows en macOS, inbegrepen
Bekijk de 2Dscanner EVO · Lees de veelgestelde vragen · Zo werkt de eerste scan
Veelgestelde vragen
Kan een laserruimtemeter zelf een plattegrond tekenen?
Een handheld meter niet: die geeft afstanden en jij tekent de plattegrond. Een 2D-scanner wel: hij exporteert een DXF die je meteen kunt openen en bewerken.
Heb ik een 3D-scanner nodig voor binnenwerk?
Alleen als het eindproduct een 3D-model is. Voor plattegronden, aanzichten en oppervlakteberekeningen legt een 2D-scanner vast wat je nodig hebt, zonder verwerkingsstap.
Meet hij ook een ruimte die niet haaks is?
Ja. Scannen legt de vorm vast zoals hij is, inclusief gebogen, schuine en onregelmatige wanden, omdat er honderden punten worden geregistreerd in plaats van dat er hoeken worden aangenomen.
