Een inmeting is een schaalgetrouwe vastlegging van een gebouw zoals het er vandaag bij staat, niet zoals het volgens de oude tekeningen gebouwd zou zijn. Architecten, landmeters en renovatieteams gebruiken haar als basis voor elke ontwerpbeslissing die volgt; een fout op locatie werkt dus door in elke tekening daarna.
Deze gids behandelt het interieurdeel van een inmeting: de plattegronden, de openingen en de hoogtes waarmee de meeste renovatie- en inrichtingsprojecten beginnen. Je leest in welke volgorde je meet zodat de inmeting sluit wanneer je haar uittekent, welke controles je uitvoert voordat je het gebouw verlaat en waar een 2D-laserscanner de meeste tijd bespaart.
In de VS heet hetzelfde werk meestal een as-built survey. Wil je eerst weten waarom de bestaande toestand afwijkt van oude plannen, lees dan onze gids over het inmeten van de bestaande toestand; dit artikel gaat over het uitvoeren van de inmeting zelf.
Wat een inmeting oplevert
Een volledige bouwkundige inmeting levert meestal drie soorten tekeningen op, en elk daarvan vraagt andere gegevens van de locatie. Weten welke tekeningen het project echt nodig heeft, bepaalt wat je meet en welke instrumenten je meeneemt.
| Tekening | Wat ze toont | Gegevens die je op locatie verzamelt | Gangbaar instrument |
|---|---|---|---|
| Plattegronden | Wanden, hoeken, hoekmaten, openingen, kolommen en vaste inrichting per verdieping | Omtrek van de ruimtes, wanddiktes, posities van deuren en ramen, koppelingen tussen ruimtes | 2D-laserscanner, of laserafstandsmeter en schets |
| Aanzichten | Elke gevel of wand van het gebouw, binnen of buiten, met openingen en hoogtes | Hoogtes, borstwering- en kozijnhoogtes, posities langs elke wand, haaks genomen foto’s | Laserafstandsmeter, foto’s, buiten een total station |
| Doorsneden | Een verticale snede door het gebouw: vrije hoogtes, vloeren, trappen, dak | Plafondhoogtes op meerdere plaatsen, vloerniveaus, optrede en aantrede van trappen | Laserafstandsmeter, waterpasinstrument, 3D-scanner voor complexe gevallen |
De meeste interieurrenovaties, keukenprojecten en inrichtingsprojecten hebben eerst nauwkeurige plattegronden nodig en maar een paar belangrijke hoogtes. Aanzichten en doorsneden worden getekend wanneer het ontwerp gevels of niveaus van het gebouw verandert; spreek ze af met de opdrachtgever vóór het bezoek op locatie, niet erna.
Zo voer je de inmeting uit, stap voor stap
Met de volgorde hieronder blijft elke ruimte gekoppeld aan de volgende, zodat de plattegrond sluit wanneer je hem uittekent. Het overslaan van de koppelingen tussen ruimtes is de meest voorkomende reden voor een tweede bezoek.
Stap 1: bereid het bezoek voor
Verzamel alle bestaande tekeningen, ook oude, en print van elke verdieping een ruwe schets om op te schrijven. Spreek met de opdrachtgever af welke tekeningen nodig zijn, op welke schaal en welke ruimtes binnen de opdracht vallen.
Laad de avond ervoor alles op en neem een reservebatterij mee. Neem een laserafstandsmeter mee, een rolmaat voor korte controles, een statief als je scanner er een gebruikt, een camera en een paar papieren richtmerken of stickers voor lange wanden die de laser slecht ziet.
Stap 2: werk ruimte voor ruimte in een vaste volgorde
Kies een startruimte, meestal de entree of de hoofdgang, en loop in één richting door het gebouw. Geef elke ruimte op je schets een nummer voordat je haar opmeet, zodat je foto’s, notities en scans later aan elkaar kunt koppelen.
Leg van elke ruimte de volledige omtrek vast: elke wandlengte, elke hoek en de werkelijke hoekmaat. Oude gebouwen zijn zelden haaks, dus ga nooit uit van 90 graden; meet de hoek of controleer de diagonalen.
Stap 3: leg elke opening volledig vast
Noteer voor elke deur en elk raam de positie langs de wand, de breedte en de wanddikte bij de dagkant. Noteer de draairichting van deuren en de borstwering- en kozijnhoogtes van ramen als aanzichten deel uitmaken van de opdracht.
De wanddikte is de maat die twee ruimtes met elkaar verbindt. Zonder die maat sluiten afzonderlijk getekende ruimtes in het midden van de plattegrond niet op elkaar aan.
Stap 4: meet hoogtes op meer dan één plek
Meet de vrije hoogte op minstens twee plaatsen per ruimte, en vaker in oudere gebouwen waar vloeren en plafonds aflopen. Noteer ook de hoogtes van balken, verlaagde plafonddelen, koven en niveauverschillen in de vloer, want daar struikelen ontwerpers later over.
Stap 5: koppel de ruimtes
Verbind elke ruimte met de naastgelegen ruimte via een gemeenschappelijke deuropening, een gedeelde wand of een vast punt dat vanuit beide ruimtes zichtbaar is. Bij een indeling met een gang meet je de gang op als aparte ruimte en hang je de kamers daaraan op.
Hier gaan ook de meeste plattegronden mis: elke ruimte klopt op zich, maar het gebouw als geheel niet. Ons voorbeeld van een appartement met gang laat zien hoe je ruimtes via gedeelde punten kunt koppelen.
Stap 6: voer de sluitcontrole uit voordat je vertrekt
Tel de breedtes van de ruimtes en de wanddiktes langs één lijn door het gebouw op en vergelijk het totaal met één totaalmaat van diezelfde lijn. Wijken de twee meer af dan je tolerantie, zoek de fout dan terwijl je nog op locatie bent.
Controleer op elke verdieping minstens één lijn in elke richting. Het kost tien minuten en bespaart je de kosten van een tweede bezoek.
Stap 7: fotografeer en benoem
Fotografeer elke ruimte vanaf de deur en elke wand recht van voren, plus elk detail dat je niet kon meten, zoals leidingwerk, stopcontacten of beschadigde plekken. Geef foto’s en bestanden een naam met het ruimtenummer, zodat de inmeting een week later op kantoor nog steeds te begrijpen is.
Meetmethoden vergeleken
De plattegrond is meestal het traagste onderdeel van een interieurinmeting, en de methode die je kiest bepaalt hoe lang elke ruimte duurt. De tijden hieronder gelden voor één gemiddelde ruimte, opgemeten en vastgelegd, vóór het uittekenen.
| Methode | Tijd per ruimte op locatie | Wat je meeneemt naar kantoor | Grootste risico |
|---|---|---|---|
| Rolmaat en schets | 45-60 min | Getallen op een handschets | Gemiste of verkeerd gelezen maten; hoeken aangenomen |
| Laserafstandsmeter en schets | 30-45 min | Afstanden op de schets, hoeken via diagonalen | Diagonalen verbergen bolle wanden en afgeronde hoeken |
| Laserafstandsmeter met app | 25-40 min | Een schets met maten op de telefoon | Nog steeds punt voor punt; complexe ruimtes duren lang |
| 2D-laserscanner | 2-4 min | De volledige omtrek van de ruimte als DXF-plattegrond | Vereist vrij zicht vanaf één of enkele standplaatsen |
| 3D-laserscanner | 30 min en meer, plus verwerking | Een puntenwolk van elk oppervlak, vaak meerdere GB | Tijd en bestandsgrootte zijn hoog voor werk dat alleen een plattegrond vraagt |
Voor plattegronden van interieurs levert de 2D-scanner de volledige omtrek, inclusief de werkelijke hoeken, in de tijd die een handmatige methode nodig heeft voor twee wanden. Een 3D-scanner is de juiste keuze wanneer aanzichten, doorsneden of complexe geometrie deel uitmaken van de opdracht; onze vergelijking 3D versus 2D legt uit wanneer dat het geval is.
Waar een 2D-laserscanner past in een inmeting
Een 2D-laserscanner neemt stap 2, 3 en 5 over: de omtrek van de ruimte, de openingen en de koppelingen tussen ruimtes. In een ruimte geplaatst draait hij rond en meet hij tot 2.000 punten langs de wanden, zodat hoeken en hoekmaten uit metingen komen en niet uit aannames.
- Snelheid: ongeveer 4 minuten voor een scan van 2.000 punten, 2,5 minuten voor 1.000 punten en ongeveer 1,5 minuut met «Smart Scan» in eenvoudige ruimtes.
- Nauwkeurigheid: ±2 mm op wanden binnen 7 m, bij een richthoek groter dan 34°; maximaal bereik 40 m.
- Resultaat: een bewerkbare DXF-plattegrond op de telefoon, klaar om in CAD te openen zonder hertekenen.
- Ruimtes koppelen: scans worden samengevoegd via gemeenschappelijke hoeken of stickers, wat de handmatige koppelmaten van stap 5 vervangt.
Wat hij niet doet, is net zo belangrijk voor de planning van het bezoek. Hij meet in één horizontaal vlak, dus plafondhoogtes, borstweringhoogtes en niveaus (stap 4) vragen nog steeds een laserafstandsmeter, zoals de ERA1D met Bluetooth, en aanzichten en doorsneden vragen een eigen inmeting.
Bij een gemiddelde renovatie betekent die verdeling dat de scanner de plattegrond voor zijn rekening neemt, terwijl een afstandsmeter en een camera de hoogtes en details vastleggen. De sluitcontrole uit stap 6 blijft gelden: een gescande plattegrond neemt de aangenomen hoeken weg, maar een gemiste koppeling tussen twee ruimtes zie je pas wanneer je de lijn optelt.
Veelgemaakte fouten bij een inmeting
- Uitgaan van haakse hoeken. Oudere gebouwen wijken vaak meerdere graden af, en de fout groeit langs elke wand die vanuit die hoek wordt getekend.
- Ruimtes opmeten, maar niet de wanden ertussen. Zonder wanddiktes passen ruimtes die op zich kloppen niet op elkaar in de plattegrond.
- Eén plafondhoogte per ruimte. Aflopende vloeren en plafonds komen veel voor in oudere gebouwen; twee of drie hoogtes per ruimte maken dat zichtbaar.
- Geen totaalcontrole. Zonder totaalmaat per verdieping vind je een fout pas wanneer de tekening niet sluit.
- Foto’s zonder naam. Een foto die je niet in het gebouw kunt plaatsen, helpt niet wanneer er een maat ontbreekt.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een measured survey en een as-built survey?
Ze beschrijven hetzelfde werk: een gebouw vastleggen zoals het vandaag bestaat. Measured survey is de gangbare term in het Verenigd Koninkrijk, as-built survey in de VS; in het Nederlands spreken we van een inmeting of een revisietekening van de bestaande toestand. Beide kunnen plattegronden, aanzichten en doorsneden omvatten.
Hoe lang duurt de inmeting van een woning?
Met een rolmaat of laserafstandsmeter reken je op 30-60 minuten per ruimte voor alleen de plattegrond, plus hoogtes en foto’s. Met een 2D-laserscanner kost de plattegrond 2-4 minuten per ruimte, zodat je de plattegrond van een gemiddelde woning in ongeveer een uur vastlegt.
Welke nauwkeurigheid heeft een inmeting nodig?
Dat hangt af van de tekenschaal en het gebruik. Plattegronden voor ruimteplanning op 1:100 kunnen een paar centimeter afwijken; tekeningen voor inbouwkeukens, interieurbouw of beglazing vragen millimeters, en daarom zijn hoeken en sluitcontroles belangrijk.
